Khi được lên cái nhà thứ 3 của trường thì ai cũng bảo là mình sướng như được lên thiên đàng. Người lên tham quan nghìn nghịt. Có bạn bảo với mình:
- TN sưởng thật, được ợ nhà lầu, còn mình vận ở nhà cập 4, chạ khạc gì cải ộ chỏ.
- Chả biết sướng sao chứ nhiều phiền phức quá, bạn ạ. Mâu thuẫn chồng chất mâu thuẫn. Có những cái khổ hơn là ở nhà cấp 4.
Có cô bạn thì thích nhà tầng sạch sẽ, nhất là lại có nhà vệ sinh riêng nên cứ để dành cả ngày, hết giờ làm việc là lên nhà mình NHỜ. Cô ta bảo :
- Ở trên này sạch sẽ thật, xong giật nước ÙM một cái là sạch như lau.
Cô ấy không nghĩ là nước ở đây thiếu đến mức nhiều nhà chửi nhau thậm tệ. Mình chả dám nói với cô ta về điều đó.
Gọi là căn hộ cho nó OAI thôi chứ trong nhà ngoài phòng vệ sinh riêng, chỉ có 1 cái bể đựng được khoảng 4 sô nước, cả ngày dùng. Chiều đến họ bơm cho, đầy bể là chịu, chẳng có nổi lấy 1 cái chậu chứa thêm. Van không có, đày bể, nhà trên chảy xuống nhà dưới. Thế là ban đồng ca của cả nhà bắt đầu. Từ tầng 3 xuống đến tầng 1 tha hồ mà ca, còn tầng 4 không ca được thì chờ hết giờ bơm quét dọn nước tràn ra. Nếu phải giặt thì phơi ra ngoài, tầng dưới cấm tầng trên không được phơi vì chảy nước xuống không phận nhà họ...
Hành lang rộng 0,8m đi chung 4 nhà. Nhà ở trong cùng may không ai đi qua, nhà ngoài cùng thì cả 3 nhà đi qua cửa nhà mình. Cửa sổ 2 nhà chung 1 cái. Cái ông KTS cũng GIỎI ghê, 2 nhà chung 1 cửa sổ, nhà này mở thì nhà kia cũng phải mở. Bây giờ ta nói sao không cải tạo lại, nhưng lúc đó cải tạo sao được. Nguyên vật liệu LX cho để xây ụ pháo. Hòa bình không dùng trường cho xây nhà ở cho CBCNV của trường. Công xây là những ngày lao động của sinh viên. Xây xong họ trả lại cho ban kiến thiết những gì còn thừa. Mua ngoài chợ chẳng bao giờ có nổi 1 kg xi măng. Còn cửa và cửa sổ là các thùng đựng máy móc LX cung cấp cho trường. Trong tay không 1 tấc gỗ, không 1 lạng xi măng, lấy gì cải tạo. Đành phải dùng dây buộc hé không đóng. Chẳng lẽ cứ í ới gọi nhau cùng mở cửa sổ.
Hành lang hẹp, ai đi qua cũng ngại nhìn xuống dưới nên đi sát vào cửa nhà mình. Đã đi sát cửa có mấy ai lại không nhìn vào trong nhà mình, nhất là giờ ăn cơm hay nhà nào có chuyện chẳng lành. Cái khoản này thì chẳng khác nhà cấp 4, khác chăng là họ đứng sát nhà mình XEM rồi ai đó GÓP ý kiến. Vì vậy nên tốt nhất là IM LẶNG .
Nhiều người vô ý cứ kéo lê dép ngay cửa nhà mình lúc đêm khuya. Lại chịu đựng.
Thế cho nên các cụ nói sống mỗi người 1 nhà là thế. Cái tập thể thì cực chẳng đã, mình nghèo không có đất thì phải chịu. Ai có đất được ở nhà riêng thì thật hạnh phúc.
Còn trưởng nhà thì muốn xông vào nhà mình lúc nào cũng được. Ở tầng dưới KIỆN , vậy là trưởng nhà xông vào tầng trên xem xét, xoi mói... Chủ không cho vào thì họp cả 48 gia đình phê bình. Mình đóng cửa theo cách lịch sự thì họ phê bình là ích kỷ, đóng cửa buổi tối để họ đi qua không thấy đường bị ngã... Khổ đủ điều. Thôi đành ở với hàng xóm 1 bỏ làm 10 cho yên thân.
Chỉ có trẻ con là cảm thấy vui. Chúng chả biết gì, chỉ biết có cầu thang đuổi nhau là sướng. Ở đây dù sao cũng sạch hơn ở nhà cấp 4, lại đông bạn, sau giờ học rủ nhau chơi, chạy nhảy tha hồ.
Hè rủ nhau hát. múa, chuẩn bị cắm trại . Chuẩn bị thi theo nhà đủ mọi thứ. Thêu, đan, trang trí trại hè đều có trong chương trình thi, nên chúng tích cực lắm. Chúng cố giật giải nhất. Con tôi thì mê những thứ ấy lắm, nó thích đã vậy , nhưng nó rất say mê. Trong nhà k6 nó lúc nào cũng nổi trội. Nó cố không thua em, kém chị. Chúng thân với nhau như ruột thịt. May những đứa nó thân toàn là tự giác chăm học, ngoan ngoãn. Chúng tự biết làm sao học giỏi để cho bố , mẹ vui lòng. Hồi ấy cũng chẳng có học thêm như bây giờ. Nếu có học thêm thì chẳng biết lấy tiền đâu ra. Con cái không biết gì tự đi hỏi người lớn biết môn ấy. Giúp nhau vô tư. Con thứ 2 thì tối rủ các bạn cùng lứa tuổi hè đi SỜ VE. Bao giờ sờ được 1 con ve mới về. Mùa hè ve kêu, chúng theo tiếng ve kêu , tối mò cứ SỜ vào gốc cây mà tóm ve lột xác.
Có chị bạn được đi nghiên cứu sinh sang hỏi tôi :
- Chị ơi, em được đi NCS mà ngại quá. Chẳng biết để 2 thằng cu cho ai. Mình anh ấy không biết có dạy nổi không ?
Thì cứ đi đi. Ở nhà có gì bảo anh ấy cứ hỏi, chị sẵn sàng giúp.
- Thế em đi, chị nhé. Chị ở nhà giúp em dạy bảo 2 thằng vậy.
Thế là cô bạn đi NCS 3 năm sau về. Hai thằng ở nhà học chẳng khác gì các bạn có đủ cha, mẹ. Thỉnh thoảng chắc bố chúng cũng muốn cám ơn mình sang nhà nói vài câu.
- Chắc hai thằng cũng làm bác mất thì giờ nhỉ. Tôi bận quá, vừa dạy, vừa lo cơm nước, giặt rũ cho 2 con vịt giời này không có chị thì gay. Mong cho mẹ chúng mau chóng trở về.
- Có gì đâu mà anh phải lo. Chúng ngoan mà. Có 1 lần duy nhất bảo thằng anh không được, tôi bợp cho 1 phát vào đầu cảnh cáo, vậy mà từ bấy đến nay ngoan hẳn, học hành chăm hơn...
Ba năm sau mẹ chúng tốt nghiệp trở về. Để cám ơn tôi mẹ chúng tặng tôi cái máy sấy tóc. Tôi không lấy, nhưng mẹ chúng nói mãi tôi lấy để làm kỷ niệm.
Cách đây chừng hơn 2 năm tự nhiên có 1 thằng ở đâu chạy đến ôm chầm lấy tôi, rúc đầu vào ngực dúi dúi. Chẳng biết ai, tôi vừa cười vừa đẩy ra :
- Xem mặt đứa nào mà lớn thế này còn rúc đầu vào ngực bác đây ? Lùi ra mau !
- Cháu đây ! Thằng BK đây !
- À ra thằng BK. Lớn nhỉ ! Vợ con gì chưa ? bây giờ làm gì ?
- Cháu 1 vợ, 2 con. Vẫn làm cán bộ giảng dạy của trường BK.
- Thế vào nhà này làm gì ?
- Cháu vào làm đề tài khoa học. Vừa có tiền, vừa khỏi quên chuyên môn, chứ dạy mãi, như bác biết đấy, sẽ mòn mỏi đi rồi thì con cái nó lại cho mình là cả đời chỉ nhai mãi 1 giáo trình.
- Được đấy. Làm thêm vừa cải thiện đời sống, vừa không lạc hậu với chuyên môn, bác ủng hộ.
Chuyện trò một lúc, bác cháu chia tay. Nó nói:
- Quên cháu chưa hỏi thăm mọi người trong nhà k6. Bác nói cho cháu biết với.
- Cháu đi lâu quá rồi còn gì. Hơn 10 năm nay bao chuyện xẩy ra.
- Thôi, những chuyện ai mất cháu biết cả rồi. Có chuyện gì vui bác kể cho cháu nghe với:
- Vui à ? Chuyện người già nhé. Mà người già thì nhiều chuyện vui lắm : ông nói gà thì bà nói vịt. Một hôm nghe anh HHP hỏi :
- Ba ơi, thằng cu L nhà con có bên này không ?
Bác không biết hai bố con nói gì, nhưng đến lúc anh HHP đi qua cửa nhà bác thấy bố anh ấy gọi lại. Anh vội quay ngay lại hỏi :
- Nó trốn ở đâu hả ba ?
- Rồi, rồi, cái đèn cháy rồi, con ạ.
- Hỏi thằng L có đây không thì ba lại bảo đèn cháy rồi. Khổ thật với ông.
Một lần nghe dép loẹt quẹt ngoài hành lang khoảng gần 12 giờ đêm. Nghe tiếng trong nhà hỏi to:
- Sao ba đi họp chi bộ gì mà bây giờ mới về ? Ba thử nhìn xem mấy giờ rồi. Các cụ bộ đội về hưu mà họp hăng thế ?
- Họp thì 10 giờ hơn đã xong. Chẳng biết cái ông nào mà đi nhầm dép của ba về. Ba cứ ngồi đợi mãi xem ông nào đi nhầm dép của ba quay lại để đổi dép về. Vậy mà đợi hơn 1 giờ chẳng thấy ông nào quay lại. Chắc ông nào đi nhầm không chú ý cứ bỏ dép vào nhà đi ngủ luôn, nên ba đành về.
- Giời ơi ! Ba thử nhìn chân ba xem. Con ngồi đợi ba mấy tiếng ở đây vì sợ về vợ con nó bảo con chưa già đã lẩm cẩm.
- Sao cơ ? Đợi ba làm gì ?
- Thì ba đi 1 chiếc dép của con, 1 chiếc dép của ba đi họp chứ sao. Khổ thật với ba.
Ông cụ cười cả xóm nghe thấy, nhưng chắc riêng ông thì không nghe thấy.
BK cười như chưa bao giờ nó cười như vậy. Nó cười chảy nước mắt rồi hỏi:
- Còn bác thì sao? Cháu thấy bác vẫn như xưa.
- Nói bậy nào. Bác già quá và nhiều khi lẩn thẩn cứ nghĩ lại ngày xưa , lúc các cháu còn bé. Nghèo mà tốt với nhau ghê.
- Chẳng phải bác đâu mà chúng cháu cũng thế. Thôi cháu vào làm việc , bác nhé. Cháu chào bác và cho cháu gửi lời chào 2 chị và các cháu.
- Chào cháu. Chúc cháu thành công, mọi sự may mắn. Gửi lời chào bố, mẹ và em cháu.
Chuyện nhà tập thể thì vui, buồn, tình người, tốt, xấu đủ cả. Có viết cả năm chắc cũng không hết. Chỉ viết vài chuyện vớ vẩn cho những ai rỗi thời gian đọc cho đỡ buồn và các con cháu đọc cho biết.
Xin cám ơn tất cả những ai đã bớt chút thời gian ngó lại cái thời XƯA của chúng ta.
Xin kính chào !